زنان، تجلی کرامت انسانی و ستونهای صلح و مهر در جامعه
زنان، تجلی کرامت انسانی و ستونهای صلح و مهر در جامعه
۲۵ نوامبر، روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، فرصتی است برای بازاندیشی در شأن و جایگاه زن، و بازخوانیِ مسئولیت مشترک انسانها در پاسداشت کرامت او. این روز نه صرفاً یک یادآوری تقویمی، بلکه آیینهای است از مسیر تمدنی بشر در راه تحقق عدالت، برابری و صلح.
در فرهنگ ایرانزمین، زن همواره جایگاهی والا داشته است. تاریخ کهن این سرزمین شاهد زنانی است که نهتنها در عرصه خانواده و تربیت نسلها نقشآفرین بودهاند، بلکه در میدان سیاست، دانش و حکومت نیز پیشگام بودهاند. از پوراندخت و آذرمیدخت، دو بانوی پادشاه در دوران ساسانی، تا گردآفرید دلیر در شاهنامه و پارسیدختران دانشمند و هنرمند در قرون بعدی، همگی نشان از جایگاه والای زن در اندیشه ایرانی دارد؛ جایگاهی که همواره بر پایه احترام، خرد و انسانیت استوار بوده است.
در نگرش ایرانی و اسلامی، زن مظهر پاکی، عطوفت و مهربانی است؛ سرچشمه زندگی و آرامش، که پیامآور مهر در خانه و جامعه است. قرآن کریم با تعبیر «وَ جَعَلَ بَیْنَکُم مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً» زن را مایهی مودت و رحمت میداند، و آموزههای ایرانی نیز در اسطوره و حماسه، او را نماد زایش، پایداری و عشق معرفی میکنند.
امروزه زنان ایران در عرصههای گوناگون علمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی، پا به پای مردان حضور فعال دارند و در بسیاری از حوزهها نقشهای تعیینکنندهای ایفا میکنند. از دانشگاهها و مراکز علمی گرفته تا پارلمان، دیپلماسی، مدیریت شهری، هنر و کارآفرینی، حضور اندیشهورزانه و سازنده زنان ایرانی تبلور یک سنت دیرینه است: سنتِ مشارکت و خردورزی.
قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز با تأکید بر کرامت انسانی و حقوق برابر زن و مرد در اصول متعدد خود، دولت را موظف به ایجاد زمینههای رشد همهجانبهی زنان و رفع تبعیض میداند. همچنین، منشور حقوق بشر سازمان ملل متحد تصریح میکند که “تمام انسانها آزاد و از حیث کرامت و حقوق برابر آفریده شدهاند”، و این اصل، در فرهنگ ایرانی پیش از آنکه در قالب منشور جهانی تدوین شود، در عمق باورهای مردم ایران ریشه داشته است.
با این همه، مبارزه با خشونت علیه زنان، صرفاً به معنای مقابله با آسیبهای فیزیکی یا حقوقی نیست؛ بلکه به معنای تلاش برای استقرار فرهنگ احترام، گفتوگو و برابری در زیست روزمرهی انسانهاست. خشونت میتواند در کلام، ساختار، سیاست یا حتی بیتفاوتی نمود پیدا کند؛ و برای رهایی از آن، باید از خانه آغاز کرد، از آموزش، از زبان، از نگرش به انسان به عنوان «همنوع» نه «ابزار».
جامعهای که زنانش در امنیت و احترام زندگی میکنند، جامعهای است که به صلح، عقلانیت و پیشرفت نزدیکتر میشود. سرمایهی انسانی و فرهنگی زنان، ضامن پایداری اجتماع است و هر شکلی از خشونت علیه آنان، نه فقط ستم به فرد، بلکه آسیب به وجدان جمعی بشر است.
در پایان، یادآوری این نکته ضروری است که کرامت زن در هر جامعه، آیینهی میزان تمدن آن جامعه است. ایرانزمین با تکیه بر ریشههای عمیق فرهنگی و دینی خود، میتواند الگویی از احترام، عدالت و همزیستی بر محور کرامت انسانی ارائه دهد. روز جهانی مبارزه با خشونت علیه زنان، فرصتی است برای تأمل، اصلاح و تجدید عهد با ارزشهایی که انسان را انسان میسازد.
به قلم سردبیر
بدون نظر! اولین نفر باشید